LAMBERT STEEN
(Lammert Jans Steen)
door Scott Talsma
Lambert Steen werd op 15 april 1877 geboren in Wanswert, een klein dorp in de provincie Friesland, Nederland. Hij was een zoon van John en Sarah Sytsma Steen. Hij had één broer, Sietze, en twee zussen, Janitje en Abeltje. Zijn vader overleed op jonge leeftijd. Lambert ging naar de openbare school in Holland. Na zijn schooltijd werd hij verkoper van katoen- en wolartikelen om zijn moeder bij te staan het gezin te onderhouden. Hij vertelde zijn kinderen dikwijls hoe hij over sloten sprong met behulp van een lange stok waarbij hij meer dan eens in het water belandde.
Lambert kwam in 1896 met zijn moeder naar de Verenigde Staten en zij vestigden zich in Paterson, New Jersey. Hij werkte op de Boonstra boerderij in Totowa waar hij zich bezig hield met het omhakken van bomen. Het beviel hem daar omdat het taalprobleem, waarvan hij dacht dat dat erg moeilijk zou zijn, relatief makkelijk bleek te zijn wanneer een collega met hem sprak. Later ontdekte hij dat de collega geen Engels had gesproken maar een dialect uit een provincie nabij zijn eigen geboortegrond.
De zijde-industrie floreerde destijds in Paterson. Deze stad stond bekend als "Het Zijde Produktie Centrum" van het land. Bij Eastside Silk Dyeing and Printing Company vond hij een schamel baantje. Maar hij was ambitieus, was nieuwsgierig en had interesse. Dikwijls experimenteerde hij thuis met kleuren. Twee jaar later trad hij in dienst bij Cramer and King Company en verdiende 1 dollar per dag. Als gevolg van zijn ambitie en extra werk werd hij tot voorman gepromoveerd. Later werd hij opzichter bij dit grote zijde- en verfbedrijf.
Gedurende deze periode werd Lambert verliefd op Carrie de Boer en zij trouwden in 1898. Lambert en Carrie kregen tien kinderen: Gertrude, John, Peter, Sadie, Bertha, Samuel, Herman, Jeanette, Eleanor en Barney. Allen werden thuis geboren met hulp van dokter Lucas en "Bepa", Lambert's moeder die de rol van vroedvrouw op zich nam.
Hij onderwees aan de zondagsschool, was diaken en ouderling bij de Second Christian Reformed Church. Lambert was een groot voorstander van een Christelijke opvoeding. Hij maakte zich dan ook sterk voor de nieuwe Christelijke school aan North Fourth Street die op 24 oktober werd geopend en was voorzitter van het schoolbestuur gedurende de jaren 1914 - 1926.
Lambert was een fervent republikein. Hij was raadslid in Prospect Park toen de gemeente daadwerkelijk begon met het maken van plannen.Lezen maakte een belangrijk deel uit van Lambert's leven. In verband daarmee had hij lange tijd de sterke wens om dominee te worden. Naar school gaan en een gezin onderhouden was evenwel onmogelijk. Hij concludeerde dat hij de Heer net zo goed kon dienen als een invloedrijk burger en vader.
Lambert besteedde zijn tijd en geld om God zijn dankbaarheid te tonen voor de zegeningen die hij had ontvangen. Veel mensen ondervonden zijn goedheid en vrijgevigheid. Een arm mens werd nooit de rug toegekeerd maar kreeg eerst Christelijke raad en financiële hulp.Als zakenman zag Lambert de mogelijkheid voor de Christelijk Gereformeerde gemeenschap hun eigen bank op te richten. Op een zonnige zomerdag begonnen hij en zijn vrienden met het opzetten van wat nu bekend is als de Prospect Park National Bank.
Lambert kende veel vreugdevolle momenten in zijn leven maar kreeg ook te maken met veel verdriet. Eén van zijn grootste tegenslagen was het overlijden van zijn zoon Peter die slechts zes jaar dominee was. Zijn geloof in God en de kracht van zijn vrouw hielpen hem dit grote verlies te accepteren.
Tijdens de Grote Depressie verloor hij, en velen met hem, zijn baan. Als gevolg van zijn grote ambities bespraken hij en een andere jongeman de mogelijkheid om een nieuw bedrijf te beginnen: de produktie van een pluizig soort stof voor kleding dat gaandeweg populair werd. Het bleek niet eenvoudig om dit materiaal te maken. De meisjes herinnerden zich dat zij in jurken gemaakt van deze nieuwe stof naar de kerk gingen om bij het verlaten van de kerk tot de ontdekking te komen dat alle pluis aan de kerkbanken gehecht zat. Om een bedrijf te kunnen beginnen zou hij hypotheken moeten nemen op alles wat hij bezat. Zijn echtgenote, een getrouw optimist, zei: "Houdt in gedachte dat we nog altijd onze handen hebben".
In 1933 werd de D & S Processing Company opgericht. In korte tijd werd het een groot succes. Hij hielp andere Christenen door ze in dienst te nemen en had altijd een oor voor hun problemen. Hij lette niet op huidskleur of accent.
Andere funkties die Lambert bekleedde waren die van voorzitter van de Northside Mission Board, vice- president van de North Side Building and Loan Association en lid van de adviesraad van Hamilton Trust Company.Op tachtig-jarige leeftijd werd Lambert Steen tot zijn Schepper geroepen. Hij was een sterk, trouw kind van God wiens grootste goed van God kwam. God had hem gezegend met tien Christen kinderen. Hij zou zeggen: "Kan iemand meer verlangen?".
Samengesteld met hulp van mijn grootmoeder, Mrs. Sadie Talsma
en mijn oud-tante, Mrs. Eleanor Vermeulen.
![]()