In de “Traditiones Fuldenses”, de giftbrieven van de abdij te Fulda, worden al enkele dorpen in Ferwerderadeel genoemd waaronder Mareheim (Marrum). Vrij te vertalen als het erf aan de zee.
De abdij te Fulda werd overigens in 744 door de later bij Dokkum vermoorde Bonifacius gesticht. Rondom de, wegens bebouwing vrijwel niet afgegraven, dorpsterp bevindt zich de ring- of rondweg. De kenmerkende radiale structuur van het terpdorp valt (evenals in Hallum), door het beloop van een aantal straatjes naar de kruin van de terp, nog te herkennen. Op die kruin van de terp bevindt zich, omgeven door de unieke uit een dubbele rij leilinden bestaande boomsingel, de kerk met het bijbehorende kerkhof.

Zoals valt af te leiden uit het voorgaande, zullen vanaf de 8e eeuw vele duizenden Marrumers hun laatste rustplaats hebben gevonden op de kruin van de terp. Vanaf medio 1831, om precies te zijn “den 7e julij” van dat jaar, weten we wie er op het kerkhof werden begraven.
Over de periode van juli 1831 t/m 1925 vonden er 2538 begrafenissen plaats, gemiddeld dus 26 à 27 per jaar. Echter in 1859 werden er 52 inwoners van Marrum begraven, onder hen waren 22 kinderen jonger dan 10 jaar. Het zullen vooral infectieziekten zijn geweest die deze hoge sterfte (ca. 5% van de Marrumer bevolking op dat moment) hebben veroorzaakt.
Evenzo is er in de 2e helft van de 19e en het begin van de 20e eeuw sprake van een groot aantal levenloos geboren kinderen én moeders die in het kraambed zijn overleden. Ook hieraan zullen de slechte hygiënische omstandigheden (“kraamvrouwkoorts”) in die tijd ten grondslag hebben gelegen.
In het tijdvak 1831 - 1925 was één van de oudste overledenen Yfke Koenraads Meister. Zij werd in september 1880 begraven op 93-jarige leeftijd en werd in het grafregister vermeld als “de oudste in Marrum”. Haar zus Sjoukje Koenraads Meister bereikte de voor die tijd zeer respectabele leeftijd van 91 jaar. Zij overleed in oktober 1882 en gold toen als de oudste in Marrum. De oudste was echter Dirk de Zwart, hij werd op 3 december 1917 begraven, 94 jaar oud.

Voor wat betreft de periode 1926 - 2002 kan vermeld worden dat er 1185 begrafenissen plaatsvonden, gemiddeld dus 15 per jaar. De oudste overledene was Dirk Boersma. Hij werd op 14 oktober 1999 begraven op de respectabele leeftijd van 101 jaar en was weduwnaar van Ruurdje Slager. Drie anderen die tot de ‘zeer sterken’ gerekend mogen worden zijn de in 1996 overleden Jeltje de Boer en Hessel van der Velde, beiden op 99 jarige leeftijd. In 1997 overleed Grietje Tjepkema, eveneens op de leeftijd van 99 jaar.

De namen van de overledenen zijn qua spelling letterlijk overgenomen zoals deze in het originele grafregister staan vermeld. Daardoor kunnen er afwijkingen voorkomen in vergelijking met de spelling zoals die in de BS gegevens (en, indien van toepassing, op de grafstenen) zijn terug te vinden. Daar waar de leesbaarheid twijfel opriep, zijn de BS gegevens van Tresoar-Ryksargyf Fryslân geraadpleegd.
Onder de kolom ‘opmerkingen’ wordt zo nu en dan vermeld “diaconie, armvoogdij, kerkvoogdij en/of rotting”. Dit duidt op de instantie die de kosten van de begrafenis op zich nam, indien de nabestaanden deze niet konden betalen. Het begrip “rotting” houdt in dat er geen grafrechten verschuldigd waren. Deze kwamen ten laste van de kerkvoogdij, doorgaans voor een periode van ca. 10 jaar, waarna hetzelfde graf opnieuw gebruikt kon worden. De “Blinde Fok” is een plaatsaanduiding (zonder hoofdnummers) op het kerkhof die door de kerkvoogdij daarvoor werd gebruikt.
Op het kerkhof te Marrum worden de hoofdnummers aangegeven op de kerkmuur en/of de paaltjes langs het schelpenpad. Let wel : de ondernummers tellen oplopend van het pad naar de kerkmuren en daarmee dus net andersom als bij het kerkhof te Westernijkerk.

Tot slot: van 350 overledenen is een foto van de grafsteen toegevoegd.

Andries Dijkstra
December 2003 / Juni 2004
 
 

1831 - 1925  A  B  C  D  E  F  G  H  J  K  L  M  N  O  P  R  S  T  U  V  W  Y  Z     Opmerking: er zijn geen achternamen beginnende met de letters I -Q en X Levenloos geboren kinderen

1926 - 2002  A  B  C  D  E  F  G  H  I  J  K  L  M  O  P  R  S  T  V  W  Y Z       Opmerking: er zijn geen achternamen beginnende met de letters N -Q -U en X Levenloos geboren kinderen

---

Foto's: Klaas Leen.

---

---