DE AFGESCHEIDENEN
 

Wanswerd - Birdaard

 
Wanswerd heeft altijd deel uitgemaakt van de gemeente Ferwerderadeel. Dat geldt niet voor Birdaard.
Dit dorp behoorde tot de gemeentelijke herschikking van 1984 tot de gemeente Dantumadeel. Wanswerd en het nabij gelegen Jislum vormden een kerkelijke gemeente; hetzelfde is van toepassing op Birdaard en het naburige Janum.

Op 6 januari 1836 kwam de jonge ds. van Velzen (26) preken in een scheepstimmerschuur. Na afloop van de dienst -aldus de notulen- "is men dadelijk overgegaan tot het bevestigen van eene gemeente onder aanroeping van den naam des Heeren". Omdat de gemeente "zeer klein" was, koos men maar 1 ouderling en 1 diaken die dadelijk "zeer plegtig" in hun dienst zijn bevestigd.
Inderdaad was de nieuwe gemeente zeer klein: 5 leden om mee te beginnen waaronder Akke Arjens Slim, weduwe van Albert Gosses Kingma die op 5 november 1834 op 26-jarige leeftijd was overleden. Zij trad later in het huwelijk met Gerrit Sierds Riedstra, winkelier te Birdaard. Akke heeft zich zeer verdienstelijk gemaakt door haar woning steeds beschikbaar te stellen voor de bijeenkomsten. Ook werd in haar woning nog een tijdlang -min of meer clandestien- een Afgescheiden schooltje gehouden.
Een ander lid van de kleine gemeente was Pieter Symens van der Woude die een belangrijke rol bij de Afscheiding van Wanswerd heeft gespeeld. Hij was een grote boer en een man gezegend met vele gaven, zowel in geestelijk als stoffelijk opzicht. De Algemene Synode heeft hem onder haar afgevaardigden geteld en vele malen was hij op de Provinciale synode aanwezig.

Een week na de instituering, op 13 januari 1836 om precies te zijn, kreeg de locale veldwachter Jan Sybrens Douma opdracht om een oogje in het zeil te houden en alle aanwezigen te beboeten indien een bijeenkomst het maximum aantal van 20 overschreed. Hij weigerde, werd op staande voet ontslagen en sloot zich vervolgens aan bij de Afgescheidenen.

De eerste 5 leden van de Afgescheiden gemeente van Wanswerd - Birdaard waren:

 Pieter Symens van der Woude & Jelske Ypes Viersen
 
Fokke Jans Postma & Janke Heins Stienstra
 
Akke Arjens Slim
(weduwe van Albert Gosses Kingma)
Met schriftelijke toestemming van uitgeverij De Vuurbaak overgenomen uit:
"De Afscheiding van 1834 in Friesland - Deel 1: de classis Wanswerd (Dokkum) van de Afgescheiden kerken" door Dr. J Wesseling.